👨‍🎓 Arboblar

Uklonskiy Aleksandr Sergeyevich

2 daqiqa 0 marta oʻqildi
Uklonskiy Aleksandr Sergeyevich

Aleksandr Sergeyevich Uklonskiy minerolog va geoximik boʻlib, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining akademigi (1943), Toshkent universiteti hamda Toshkent politexnika institutining professori edi. U suv genezisining turli koʻrinishdagi uslublarini ishlab chiqqan va aniqlagan.

Bolaligi va maktab yillari

Aleksandr Uklonskiy Gomel shahrida ruhoniy oilasida tugʻilgan. 1901-yilda oilasi Toshkentga koʻchib keldi, otasi esa Toshkent shahridagi maktabda dars berdi. 1908-yilda Uklonskiy Toshkentdagi birinchi gimnaziyani tamomladi.

Taʼlimi va ilk ilmiy qadamlari

Gimnaziyadan soʻng u Moskva universitetining fizika-matematika fakultetiga kirib, tabiiy fanlar boʻlimida geologiya mutaxassisligini tanladi. Talabalik yillarida V.I.Vernadskiy rahbarligida ishlay boshladi. Akademik A.D.Arxangelskiy rahbarligidagi tadqiqot laboratoriyasida ham ilmiy ish bilan shugʻullandi.

Uning birinchi ilmiy ishi Toshkentda yozgi taʼtil davrida toʻplangan materiallar asosida yozilgan. 1914-yilda u Moskva davlat universitetining geologiya fakultetini «petrografiya» mutaxassisligi boʻyicha birinchi darajali diplom bilan tugatdi va professorlik unvoniga tayyorlanish uchun universitetda qoldi. 1915-yilda V.I.Vernadskiy guruhidagi yosh talabalar ishida ishtirok etdi va oltingugurt konlarini oʻrganib, bu mavzuda alohida maqola yozdi.

Varshava politexnika instituti va amaliy tajriba

1917-yil yanvarida Uklonskiy Varshava politexnika institutining katta yordamchisi sifatida ishga kirdi. Birinchi jahon urushi davrida bu taʼlim muassasasi Nijniy Novgorod shahriga koʻchirilgan edi. Shu yerda u professor V.A.Vanyukov va Siglerlar rahbarligida metallurgiya, silikat ishlab chiqarish hamda togʻ ishi kabi amaliy yoʻnalishlarni oʻrgandi.

Toshkentdagi faoliyati

1920-yilda sovet hukumatining farmoni bilan Oʻrta Osiyodagi birinchi Turkiston universiteti tashkil etildi. Shu munosabat bilan Uklonskiy olim va oʻqituvchilar tarkibida Toshkentga joʻnadi va universitetni tashkil etishda qatnashdi.

Toshkentda u Toshkent davlat universiteti va Toshkent politexnika institutining aʼlo darajada jihozlangan mineralogiya boʻlimini tashkil etdi. Shuningdek, Markaziy Osiyodagi eng yirik mineralogik muzeylardan birini barpo etdi. 1926-yilda u Afgʻonistonda aralash Sovet-Afgʻon hayʼatida geologiya masalalari boʻyicha maslahatchi sifatida 9 oy ishladi.

  • 1927-yil: professor unvoni berildi
  • 1927-yildan: Toshkent universiteti professori
  • 1930-yildan: Markaziy Osiyo politexnika instituti mineralogiya boʻlimi mudiri
  • 1937-yil: geologik-mineralogiya fanlari nomzodi
  • 1938-yil: geologik-mineralogiya fanlari doktori

Suv geokimyosi nazariyasi

Uklonskiy ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishlaridan biri suv geokimyosi nazariyasi edi.

Oltingugurt va neft paragenezisi

1928-yilda Uklonskiy oltingugurt va neftning paragenezisi holatini oʻrganishni boshladi. Bu tadqiqotlar natijasi 1940-yilda «Oltingugurt va neft paragenezisi» risolasida chop etildi.

Ilmiy merosi

Uklonskiy va uning shogirdlari tomonidan 400 dan ziyod mineral batafsil oʻrganib chiqildi. Shu ishlar natijasida minerallarning bir qancha yangi turlari ochildi.

Xulosa

Aleksandr Sergeyevich Uklonskiy Toshkentda mineralogiya boʻlimi va muzeyini barpo etgan, suv geokimyosi nazariyasini yaratgan hamda Markaziy Osiyo oltingugurt konlarini izlashga ilmiy asos bergan olim sifatida tarixda qoldi.

Telegram

Izohlar

0
Fikringizni qoldiring
Izohlar tekshiruvdan soʻng chiqadi.

Hozircha izoh yoʻq — birinchi boʻlib fikr bildiring!