👨‍🎓 Арбоблар

Уклонский Александр Сергеевич

2 дақиқа 0 марта ўқилди
Уклонский Александр Сергеевич

Александр Сергеевич Уклонский минеролог ва геохимик бўлиб, Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги (1943), Тошкент университети ҳамда Тошкент политехника институтининг профессори эди. У сув генезисининг турли кўринишдаги услубларини ишлаб чиққан ва аниқлаган.

Болалиги ва мактаб йиллари

Александр Уклонский Гомел шаҳрида руҳоний оиласида туғилган. 1901-йилда оиласи Тошкентга кўчиб келди, отаси эса Тошкент шаҳридаги мактабда дарс берди. 1908-йилда Уклонский Тошкентдаги биринчи гимназияни тамомлади.

Таълими ва илк илмий қадамлари

Гимназиядан сўнг у Москва университетининг физика-математика факултетига кириб, табиий фанлар бўлимида геология мутахассислигини танлади. Талабалик йилларида В.И.Вернадский раҳбарлигида ишлай бошлади. Академик А.Д.Архангелский раҳбарлигидаги тадқиқот лабораториясида ҳам илмий иш билан шуғулланди.

Унинг биринчи илмий иши Тошкентда ёзги таътил даврида тўпланган материаллар асосида ёзилган. 1914-йилда у Москва давлат университетининг геология факултетини «петрография» мутахассислиги бўйича биринчи даражали диплом билан тугатди ва профессорлик унвонига тайёрланиш учун университетда қолди. 1915-йилда В.И.Вернадский гуруҳидаги ёш талабалар ишида иштирок этди ва олтингугурт конларини ўрганиб, бу мавзуда алоҳида мақола ёзди.

Варшава политехника институти ва амалий тажриба

1917-йил январида Уклонский Варшава политехника институтининг катта ёрдамчиси сифатида ишга кирди. Биринчи жаҳон уруши даврида бу таълим муассасаси Нижний Новгород шаҳрига кўчирилган эди. Шу ерда у профессор В.А.Ванюков ва Сиглерлар раҳбарлигида металлургия, силикат ишлаб чиқариш ҳамда тоғ иши каби амалий йўналишларни ўрганди.

Тошкентдаги фаолияти

1920-йилда совет ҳукуматининг фармони билан Ўрта Осиёдаги биринчи Туркистон университети ташкил этилди. Шу муносабат билан Уклонский олим ва ўқитувчилар таркибида Тошкентга жўнади ва университетни ташкил этишда қатнашди.

Тошкентда у Тошкент давлат университети ва Тошкент политехника институтининг аъло даражада жиҳозланган минералогия бўлимини ташкил этди. Шунингдек, Марказий Осиёдаги энг йирик минералогик музейлардан бирини барпо этди. 1926-йилда у Афғонистонда аралаш Совет-Афғон ҳайъатида геология масалалари бўйича маслаҳатчи сифатида 9 ой ишлади.

  • 1927-йил: профессор унвони берилди
  • 1927-йилдан: Тошкент университети профессори
  • 1930-йилдан: Марказий Осиё политехника институти минералогия бўлими мудири
  • 1937-йил: геологик-минералогия фанлари номзоди
  • 1938-йил: геологик-минералогия фанлари доктори

Сув геокимёси назарияси

Уклонский илмий фаолиятининг асосий йўналишларидан бири сув геокимёси назарияси эди.

Олтингугурт ва нефт парагенезиси

1928-йилда Уклонский олтингугурт ва нефтнинг парагенезиси ҳолатини ўрганишни бошлади. Бу тадқиқотлар натижаси 1940-йилда «Олтингугурт ва нефт парагенезиси» рисоласида чоп этилди.

Илмий мероси

Уклонский ва унинг шогирдлари томонидан 400 дан зиёд минерал батафсил ўрганиб чиқилди. Шу ишлар натижасида минералларнинг бир қанча янги турлари очилди.

Хулоса

Александр Сергеевич Уклонский Тошкентда минералогия бўлими ва музейини барпо этган, сув геокимёси назариясини яратган ҳамда Марказий Осиё олтингугурт конларини излашга илмий асос берган олим сифатида тарихда қолди.

Изоҳлар

0
Фикрингизни қолдиринг
Изоҳлар текширувдан сўнг чиқади.

Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!

Шу мавзуда

Бўлимга ўтиш →