Умарбеков Жавлон Юсупович

Жавлон Умарбеков ўзбек рассоми бўлиб, Ўзбекистон халқ рассоми унвонига сазовор бўлган. Унинг таълими, ижодий йўли, кўргазмалари ва мукофотлари ўзбек тасвирий санъатининг муҳим саҳифаларидан биридир. Қуйида рассомнинг ҳаёти ва ижоди босқичма-босқич ёритилган.
Таълим йиллари
1961 йилда Жавлон Умарбеков П.П. Бенков номидаги Республика рассомчилик билим юртига ўқишга кирган. Бу ерда у тасвирий санъатнинг асосий қоидаларини ўрганди ва ўз иқтидорини ривожлантирди. 1966 йилда билим юртини муваффақиятли тамомлагач, Москвага ўқишни давом эттиришга қарор қилди.
Москвадаги йиллар
Москвада рассом Бутуниттифоқ Давлат кинематография институтида таҳсил олди. Унинг ижодий устози И.П. Иванов-Вано бўлди. Устознинг устахонасида тасвирий санъат сирларини чуқурроқ ўрганди. Шу йилларда рассомнинг ўз ижодий йўналиши шакллана бошлади. Унинг ўқувчилари орасида Юрий Пименов ва Виталий Токарев каби кейинчалик таниқли бўлган рассомлар ҳам бор эди.
Билим юртидаги ва институтдаги асосий хусусияти — ранг ва шакл уйғунлигига эътибор бериш, табиат гўзаллигини нозик деталлар орқали акс эттириш бўлди. Рассомнинг қатъий меҳнати турли танловлар ва кўргазмаларда иштирок этиш билан натижа берди.
Ижодий йўли
1972 йилда Жавлон Умарбеков Рассомлар уюшмасига аъзо бўлди. Шу йили Москвада «Менинг дўстим» номли асари учун олтин медал билан тақдирланди.
1972 йилдан 1974 йилгача у Тошкентдаги Алишер Навоий номидаги адабиёт музейида бош рассом лавозимида ишлади. 1974 йилда Островский номидаги театр ва рассомчилик институтида дарс бера бошлади.
1977 йилда «Катта сув» асари учун Бутуниттифоқ Ленинчи Коммунистик Ёшлар союзи мукофотига Москвада сазовор бўлди.
Кўргазмалари
Улар қуйидагиларни ўз ичига олади:
- Ал-Жазоир, 1978 йил;
- Германия (Ғарбий Берлин), 1980 йил;
- Австрия (Вена), 1985 йил;
- ФРГ (Дюсселдорф), 1988 йил;
- АҚШдаги сайёр кўргазма (Вашингтон ва бошқа шаҳарлар), 1998–2002 йиллар.
Рассом Япония ва бошқа шаҳарларда ҳам бўлиб, ўз ижодини халқаро аудиторияга тақдим этди.
Мукофотлар ва унвонлар
- 1977 йил: Бутуниттифоқ Ленинчи Коммунистик Ёшлар союзи мукофоти («Катта сув» асари учун);
- 1982 йил: Хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони;
- 1989 йил: Ўзбекистон халқ рассоми унвони;
- 1991 йил: «Мустақиллик» медали;
- 1997 йил: Ўзбекистон Бадиий академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган;
- 2002 йил: К. Беҳзод номидаги санъат ва дизайн миллий институти томонидан профессор унвони берилган.
Жамоат ва сиёсий фаолияти
1984–1987 йилларда у Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасига раҳбарлик қилди. Шунингдек, Олий Кенгашнинг 11-чақириқ депутати сифатида хизмат қилган.
Шахсий кўргазмалари
- 1976 йил — «Илхом», Ижодий ёшлар клуби, Тошкент.
- 1978 йил — Алжирнинг Миллий санъат галереяси, Ал-Жазоир.
- 1980 йил — «Дўстлик» санъат галереяси, Ғарбий Берлин.
- 1985 йил — Миллий рассомчилик санъат музейи, Вена, Австрия.
- 1988 йил — Рассомчилик галереяси, Дюсселдорф, Германия Федератив Республикаси; 1989 йил — СДХ, Москва.
- 1990 йил — «100 картина» кўргазмаси, «Маданият» павилони, Бутуниттифоқ Ленинчи Коммунистик Ёшлар союзи, Тошкент.
- 2006 йил — таваллудининг 60 йиллиги ва ижодий фаолиятининг 40 йиллиги муносабати билан, ЎМБ галереяси, Тошкент.
Хулоса
Жавлон Умарбеков Тошкент билим юртидан Москва институтигача бўлган таълим йўлини босиб ўтиб, ўзбек рассомчилигини дунёга танитган санъаткорлардан бири бўлди. Унинг асарлари музейларда сақланади, кўргазмалари эса турли давлатларда катта қизиқиш уйғотган.
Изоҳлар
0Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!
