Аляви Анис Лютфуллаевич

Анис Лутфуллаевич Аляви таниқли терапевт олим, тиббиёт фанлари доктори, профессор. У Республика ихтисослаштирилган терапия ва тиббий реабилитатсия илмий амалий тиббиёт маркази лойиҳа раҳбари сифатида фаолият юритади.
Таржимаи ҳоли ва таълими
Анис Аляви 1947-йилда Тошкент шаҳрида туғилган. 1971-йилда Тошкент давлат тиббиёт институтини даволаш иши мутахассислиги бўйича тамомлаган.
Илмий мероси
Олимнинг илмий ишлари сони 850 дан ортиқ. Улар орасида 230 та мақола бор, улардан 42 таси импакт факторли журналларда чоп этилган. Бундан ташқари, 11 та монография, 86 та услубий қўлланма ва тавсиялар, 4 та патент ҳамда 19 та ЭҲМ учун дастур муаллифидир.
Бу атамаларнинг маъносини содда тушунтирайлик:
- Импакт фактор — журналнинг илмий нуфузини ўлчайдиган кўрсаткич. Ундаги мақолалар кўпроқ ўқилади ва кўпроқ иқтибос қилинади.
- Монография — битта мавзуга бағишланган йирик илмий китоб.
- Патент — янги ихтирога бериладиган расмий ҳуқуқ ҳужжати.
- ЭҲМ — электрон ҳисоблаш машинаси. Бу ерда компютерда ишлайдиган дастурлар назарда тутилади.
Асосий тадқиқот йўналишлари
Олимнинг тадқиқотлари юрак-қон томир касалликлари, хусусан, ўткир миокард инфаркти атрофида жамланган. Унинг раҳбарлигида Марказий Осиёда биринчи марта ўткир миокард инфарктида миокарднинг яшовчанлик ва карахтлик хусусиятлари ҳамда гибернатсияси ўрганилган.
- Миокард инфаркти — юрак мушагига қон оқими кескин камайганда юзага келадиган ҳолат.
- Карахтлик — қон оқими тиклангандан кейин ҳам мушак фаолиятининг вақтинча пасайиши.
- Гибернатсия — мушак фаолиятининг вақтинча сусайиб, мушак ҳужайралари сақланиб қолиши ҳолати.
Дунёда биринчи марта ангиопластика ва коронар артерияларни стентлашда реперфузион синдромига дори воситаларининг таъсири ўрганилган. Ангиопластика — торайиб қолган қон томирни махсус катетер ёрдамида кенгайтириш усули. Стентлаш эса томир ичига кичик каркас ўрнатишдир. Реперфузион синдром — қон оқими қайта тикланганда пайдо бўлиши мумкин бўлган асоратлар мажмуаси.
Илмий мактаб ва шогирдлари
Олим ўзбекистонлик кардиолог ва терапевтларнинг илмий мактабига асос солган. Унинг раҳбарлигида 22 нафар фан доктори ва 52 нафар фан номзоди тайёрланган.
Ташкилий ва амалий фаолияти
Олимнинг раҳбарлигида кейинги 15 йил давомида қуйидаги тадбирлар ўтказилган:
- В, ВИ ва ВИИ Ўзбекистон даволаш сездлари;
- Тошкент шаҳар ва республика ҳудудларида 200 дан ортиқ маҳорат дарси, семинар ва анжуманлар.
У давлат илмий-техника дастурлари доирасида 5 та амалий грантга раҳбарлик қилган. Шунингдек, терапия, тиббий реабилитатсия ва физиотерапия йўналишларида фаолият кўрсатаётган етакчи олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасаларига раҳбарлик қилган. Кейинги 17 йилдан бери эса Республиканинг терапия хизматини бошқаришда фаол иштирок этмоқда.
Ҳозирги лавозимлари
- Соғлиқни сақлаш вазирлиги терапия йўналиши бўйича Илмий-техник кенгаш раиси;
- «Ўзбекистон терапия ахборотномаси» журналининг бош муҳаррири;
- Бир қатор маҳаллий ва хорижий журналлар таҳририят кенгашининг аъзоси.
Мукофотлари
- 2013-йил — Россия терапевтлар жамиятининг юқори унвони Авитсенна ордени билан тақдирланган. Сўнгги 100 йил ичида бу унвонга сазовор бўлган олимлар орасида у тўққизинчи бўлган.
- 2017-йил — «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган соғлиқни сақлаш ходими» унвони билан тақдирланган. Бу меҳнат ютуқлари, самарали давлат хизмати ва ташкилотчилик фаолияти учун берилган.
Хулоса
Анис Аляви ўзбек тиббиётида илмий тадқиқот, илмий кадрлар тайёрлаш ва соғлиқни сақлаш тизимини бошқариш соҳаларида фаол ишлаётган олим сифатида танилган.
Изоҳлар
0Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!

