👨‍🎓 Арбоблар

Аҳмаров Чингиз

2 дақиқа 1 марта ўқилди
Аҳмаров Чингиз

Чингиз Ахмаров (1912—1995) йирик мусаввир, монументчи, портретчи ва миниатюрачи рассом, профессор ҳамда юзлаб шогирдга сабоқ берган педагогдир. У Ўзбекистон ва Татарстон халқ рассоми унвонига сазовор бўлган, Сталин мукофоти лауреати ҳисобланади. Санъатшуносликда унинг номи билан боғлиқ «Ахмаров мактаби» тушунчаси сақланиб қолган.

Туғилиши ва оиласи

Чингиз Ахмаров 1912-йил 18-августда Троитск шаҳрида туғилган. Оилада 11 нафар фарзанд вояга етган, болалар билан бирга ота ва она томонидан бобо-бувилари ҳам бирга яшаган.

Ахмаровлар оиласида юқори маданият ХИХ асрдан бери анъана бўлиб келган. Бобоси Мифтохитдин қолдирган катта кутубхонада турк, татар ва озарбайжон тилларидаги қўлёзма китоблар ҳамда тошбосма нашрлар кўп бўлган. Чингиз болалигида «Мулла Насриддин» журналини яхши эсларди: у журналдаги расмларни кўчириб чизишни яхши кўрарди. Опалари шеър ўқиш, пианино чалиш билан шуғулланар, уйда спектакллар қўйиб, адабий кечалар ўтказишарди.

Болалик ва биринчи илҳом

  • Тўрт ёшида болалар боғчасига борган.
  • Етти ёшида акалари ўқиган мактабга қатнаган.
  • Олти ёшида унга Гауфнинг «Кичкина Мук» китоби совға қилинган. Китобдаги расмларни Дмитрий Митрохин ишлаган эди.

Митрохиннинг расмлари боланинг қизиқишини кучайтирди ва у келажакда рассом бўлишга қатъий қарор қилди.

Таълим йўли

1927-йилда бошланғич мактабни тугатган ўн беш ёшли Чингиз Перм бадиий билим юртига ўқишга юборилди. Имтиҳонда у И.А.Криловнинг «Қарға ва тулки» масали асосидаги расмларни чизиб, талабаликка қабул қилинди. Шу йили отасига ўғлининг соғлиғи учун иқлимни ўзгартириш тавсия қилинди, шу сабабли оила аввал Қаршига, кейин Самарқандга кўчиб келди.

1931-йилда Чингиз Перм рассомчилик билим юртини тамомлади. Диплом иши сифатида шаҳар драма театри учун Ф.Шиллернинг «Макр ва муҳаббат» асарига чизилган расмларни топширди. Бу ишлар театр ҳаётида сезиларли воқеа бўлиб, ёш рассомга турли буюртмалар кела бошлади.

Самарқанд ва Тошкентдаги фаолияти

Диплом олгач, Чингиз Самарқандга қайтди. Бу ерда янги очилган бадиий техникумда Павел Бенков ва Зинаида Ковалевская раҳбарлик қиларди. Техникумда Москва ва Петербургдан келган академик билимли устозлар дарс берарди. Ёш рассом чизмачилик ва расм дарсларини ўтди.

1934-йил майида Тошкентга келиб, пойтахт рассомлари билан танишди. Искандар Акбаров билан учрашувдан сўнг у Ғайратий, Шокира Сулаймон каби ёзувчиларнинг китобларини безаш ва иккита халқ эртаклари тўпламини безатиш учун буюртма олди. Нашриётдаги иши уни Абдулла Қаҳҳор, Зилфия, Парда Турсун, Ғафур Ғулом, драматург Умар Исмоилов ва шоир Мақсуд Шайхзода билан яқинлаштирди. Газета ва журналларда ишлаган даврида Усто Мўмин, Борис Жуков, Ўрол Тансиқбоев ва Александр Волков каби рассомлар билан ҳам алоқа боғлади.

Ленинград ва Москвадаги синовлар

1935-йилда у Ленинграддаги Рассомчилик институтига ўқишга киришга қарор қилди. Ҳужжатлари ва ижодий ишларини юбориб, жавобни кутди, сўнг ўзи Ленинградга йўл олди. Чингиз қабул қилинмади.

Рад этилган ишлари билан Москвага бориб, Лев Брюни ва Владимир Фаворский каби рассомлар билан учрашишга интилди. Улар ҳақида Тошкент ва Самарқандда кўп эшитган эди.

Хулоса

Чингиз Ахмаров болалигидаги китоб ва журнал расмларидан бошланган ижодий йўлини Перм, Самарқанд, Тошкент ва Москва босқичлари орқали мустаҳкамлаган рассомдир.

Изоҳлар

0
Фикрингизни қолдиринг
Изоҳлар текширувдан сўнг чиқади.

Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!

Шу мавзуда

Бўлимга ўтиш →