👨‍🎓 Арбоблар

Бату Маҳмуд Мақсудович

2 дақиқа 0 марта ўқилди
Бату Маҳмуд Мақсудович

Бату — Маҳмуд Мақсудович Ходиевнинг таҳаллуси бўлиб, у 1904 йилда Тошкентда туғилган. Келиб чиқиши камбағал тўқувчи оиласидан бўлган Бату ўзбек адабиётшуноси ва шоири сифатида танилган.

Таълим йўли

Бату таълимни Тошкентда бошлаган ва бир неча босқични босиб ўтган:

  • 1918 йил — Тошкентдаги совет намунавий мактабини тамомлаган.
  • 1921 йил — Москвадаги Покровский номидаги институтнинг ишчилар факултетига ўқишга кирган.
  • 1921–1927 йиллар — Москва давлат университетида ўқиб, олий маълумот олган.

Талабалик йилларида Москвада ёзувчи Валентина Петровна Василевна билан танишган. Кейинчалик улар турмуш қурган.

Самарқанддаги фаолияти

Москвадан қайтгач, Бату Самарқандда адабиёт ва ижтимоий ишлар билан шуғулланди. У ёшлар ташкилотларида иштирок этди ва «Аланга» журналида муҳаррир бўлиб ишлади. Шу даврдан бошлаб унинг шеърлари, ҳикоялари, публитсистик мақолалари ва очерклари нашр этила бошлади. Бу асарларнинг баъзилари «Билим ўчоғи», «Инқилоб», «Аланга» ва «Маориф ва ўқитувчи» номлари билан эълон қилинган.

Адабий йўли

Батунинг илк адабий чиқишлари 1919 йилга тўғри келади. Адабий ҳаётдаги асосий босқичлари қуйидагилар:

  • 1922 йил — «Фарғона» газетасига асос солган. Газета ҳозиргача нашр этилиб келмоқда.
  • 1924 йилдан — «Ўқитувчи ва таълим» журнали билан ҳамкорлик қилган.
  • Лотин алифбосида янги турк тилида чиққан «Аланга» журналининг муҳаррирларидан бири бўлган.

Ижодининг асосий мавзулари

Бату ижодидаги марказий мавзулардан бири ўзбек адабиётидаги салбий кайфиятни енгишга чақириш эди. Унинг «ойсиз кечалар» ва «нурсиз кунлар» каби образларида шу руҳ сезилади. Шунингдек, у эскилик билан янгилик ўртасидаги курашни ёритиб, ўзбек турмушининг ўзига хос шароитларини тасвирлаган.

Унинг шеърларидаги асосий ғоя ёрқин келажак сари интилишдир. Бу фикр «Ҳаяжонланиш», «Қўзғалон», «Бизнинг овозимиз» ва «Ўша кун» шеърларида айниқса аниқ кўринади.

Асарлари

  • Насрий асарлар: «Ҳайит ҳаром бўлди», «Турсун». Уларда ўтмиш ва келажак кечинмалари ёритилган.
  • Шеърлари: «Умид учқунлари», «Тўлқинларим», «Ҳаяжонланиш», «Қўзғалон», «Бизнинг овозимиз», «Ўша кун».

Хулоса

Бату Маҳмуд Мақсудович Ходиев ўзбек адабиёти ва таълим соҳасида изи қолган ижодкор бўлди. У газета ва журналларда ишлаб, шеър, наср ҳамда публитсистик асарлар ёзди. Унинг ҳаёти ва ижоди ўша давр адабий муҳити ва ижтимоий ўзгаришларини тушунишда муҳим манба ҳисобланади.

Изоҳлар

0
Фикрингизни қолдиринг
Изоҳлар текширувдан сўнг чиқади.

Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!

Шу мавзуда

Бўлимга ўтиш →