👨‍🎓 Arboblar

Batu Mahmud Maqsudovich

2 daqiqa 0 marta oʻqildi
Batu Mahmud Maqsudovich

Batu — Mahmud Maqsudovich Xodiyevning tahallusi boʻlib, u 1904 yilda Toshkentda tugʻilgan. Kelib chiqishi kambagʻal toʻquvchi oilasidan boʻlgan Batu oʻzbek adabiyotshunosi va shoiri sifatida tanilgan.

Taʼlim yoʻli

Batu taʼlimni Toshkentda boshlagan va bir necha bosqichni bosib oʻtgan:

  • 1918 yil — Toshkentdagi sovet namunaviy maktabini tamomlagan.
  • 1921 yil — Moskvadagi Pokrovskiy nomidagi institutning ishchilar fakultetiga oʻqishga kirgan.
  • 1921–1927 yillar — Moskva davlat universitetida oʻqib, oliy maʼlumot olgan.

Talabalik yillarida Moskvada yozuvchi Valentina Petrovna Vasilevna bilan tanishgan. Keyinchalik ular turmush qurgan.

Samarqanddagi faoliyati

Moskvadan qaytgach, Batu Samarqandda adabiyot va ijtimoiy ishlar bilan shugʻullandi. U yoshlar tashkilotlarida ishtirok etdi va «Alanga» jurnalida muharrir boʻlib ishladi. Shu davrdan boshlab uning sheʼrlari, hikoyalari, publitsistik maqolalari va ocherklari nashr etila boshladi. Bu asarlarning baʼzilari «Bilim oʻchogʻi», «Inqilob», «Alanga» va «Maorif va oʻqituvchi» nomlari bilan eʼlon qilingan.

Adabiy yoʻli

Batuning ilk adabiy chiqishlari 1919 yilga toʻgʻri keladi. Adabiy hayotdagi asosiy bosqichlari quyidagilar:

  • 1922 yil — «Fargʻona» gazetasiga asos solgan. Gazeta hozirgacha nashr etilib kelmoqda.
  • 1924 yildan — «Oʻqituvchi va taʼlim» jurnali bilan hamkorlik qilgan.
  • Lotin alifbosida yangi turk tilida chiqqan «Alanga» jurnalining muharrirlaridan biri boʻlgan.

Ijodining asosiy mavzulari

Batu ijodidagi markaziy mavzulardan biri oʻzbek adabiyotidagi salbiy kayfiyatni yengishga chaqirish edi. Uning «oysiz kechalar» va «nursiz kunlar» kabi obrazlarida shu ruh seziladi. Shuningdek, u eskilik bilan yangilik oʻrtasidagi kurashni yoritib, oʻzbek turmushining oʻziga xos sharoitlarini tasvirlagan.

Uning sheʼrlaridagi asosiy gʻoya yorqin kelajak sari intilishdir. Bu fikr «Hayajonlanish», «Qoʻzgʻalon», «Bizning ovozimiz» va «Oʻsha kun» sheʼrlarida ayniqsa aniq koʻrinadi.

Asarlari

  • Nasriy asarlar: «Hayit harom boʻldi», «Tursun». Ularda oʻtmish va kelajak kechinmalari yoritilgan.
  • Sheʼrlari: «Umid uchqunlari», «Toʻlqinlarim», «Hayajonlanish», «Qoʻzgʻalon», «Bizning ovozimiz», «Oʻsha kun».

Xulosa

Batu Mahmud Maqsudovich Xodiyev oʻzbek adabiyoti va taʼlim sohasida izi qolgan ijodkor boʻldi. U gazeta va jurnallarda ishlab, sheʼr, nasr hamda publitsistik asarlar yozdi. Uning hayoti va ijodi oʻsha davr adabiy muhiti va ijtimoiy oʻzgarishlarini tushunishda muhim manba hisoblanadi.

Telegram

Izohlar

0
Fikringizni qoldiring
Izohlar tekshiruvdan soʻng chiqadi.

Hozircha izoh yoʻq — birinchi boʻlib fikr bildiring!