Hamid Olimjon

Hamid Olimjon – oʻzbek shoiri, dramaturg va adabiy tanqidchi boʻlib, XX asr oʻzbek sheʼriyatining yirik namoyandalaridan biri hisoblanadi.
Hayoti va bolaligi
Hamid Olimjon Jizzaxda tugʻilgan. Uning toʻliq ismi Hamid Olimjon Azimov sifatida qayd etiladi. Shoir yoshligidan onasi Komila va bobosi Mulla Azimdan xalq ertaklari, dostonlari va qoʻshiqlarini tinglab oʻsdi. Shu muhit uning keyingi ijodida folklorga boʻlgan qiziqishning asosini tashkil etdi. U yozuvchi sifatida folklor yoʻnalishida ham toʻplovchi, ham tadqiqotchi sifatida faoliyat yuritdi.
Taʼlim yoʻli
1918-yilda Hamid Olimjon Jizzaxda ochilgan oʻrta maktabga, yaʼni hali toʻliq shakllanmagan taʼlim muassasasiga topshirdi. Keyinchalik u taʼlimni davom ettirish uchun Samarqandga ketdi. Samarqandda avval bilim yurtida, soʻngra universitetda oʻqidi. Shoir 1928–1931-yillarda Samarqanddagi oʻzbek pedagogika akademiyasida tahsil olgan.
Ilk sheʼriy toʻplami
Hamid Olimjonning ilk sheʼriy toʻplami «Bahor» nomi bilan nashr etilgan. Koʻp yillardan keyin Oybek shoirning ijodiga bagʻishlangan maqolasida toʻplam nomining ramziyligiga eʼtibor qaratdi. Uning fikricha, «Bahor» toʻplami shoir ijodining bahor pallasida chiqqan. Toʻplamning kayfiyati ham nomiga mos: koʻtarinkilik va hayoliylik ustun.
Olimjonning Toshkentga kelishi uning hayotida yangi va muhim bosqich boʻldi. Shoir Uygʻun xotiralarida oʻsha davrning qiyinchiliklarini shunday eslaydi: qogʻoz tanqis edi, shuning uchun ular nashriyotlardan olgan uzun qogʻoz boʻlaklariga yozar edilar.
Jurnalistika va adabiy faoliyat
Hamid Olimjon gazeta va jurnallarda jurnalist hamda muharrir sifatida faol ishladi. Shu bilan birga, adabiy ijodini ham davom ettirdi. 1930-yillarda u xalq baxshilari ijrosidagi «Oygul va Baxtiyor», «Semurg‘» kabi dostonlardan ilhomlanib, yirik asarlar yozdi.
Jamoat lavozimi
- 1939-yil Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining masʼul kotibi etib tayinlandi.
- Ushbu lavozimni 1944-yilgi avtohalokatga qadar egalladi.
Asosiy asarlari
Shoirning sheʼriy isteʼdodi bir qator dostonlarida yaqqol namoyon boʻldi: «Semurg‘» (1939), «Oygul va Baxtiyor» (1938), «Diyor» (1939), «Baxt» (1940). Uning eng sara asari «Zaynab va Omon» dostoni hisoblanadi (1938). Bu asarda 30-yillar oʻzbek sheʼriyatining xususiyatlari bir-biriga bogʻlangan.
Urush yillari ijodi
Fashist Germaniyasi bilan boʻlgan urush yillarida Hamid Olimjon bir necha muhim asar yaratdi:
- «Qurolni qoʻlga ol» (1942) – sheʼriy toʻplam;
- «Muqanna» (1942–1943) – tarixiy drama;
- «Roksananing koʻz yoshlari» (1944) – doston.
Adabiyotshunoslik va tanqidchilik
Hamid Olimjonning adabiyotshunoslikka oid maqolalarida oʻzbek mumtoz va zamonaviy adabiyoti muammolari koʻtarilgan. Shuningdek, u adabiyot bilan folklor, rus va oʻzbek adabiyoti oʻrtasidagi aloqalarni tahlil qilgan. Ushbu maqolalar jumlasiga quyidagilar kiradi:
- «Muhammad Amin Muqimiy» (1938);
- «Navoiyning «Farhod va Shirin» dostoni haqida» (1939);
- «Navoiy va bizning davrimiz» (1940);
- «Salom, Pushkin!» (1937);
- «Tolstoy va oʻzbek xalqi» (1938).
Tarjimonlik faoliyati
Hamid Olimjon jahon adabiyotidan ham asarlar tarjima qilgan. U A.S.Pushkinning «Kavkaz asirasi» va «Suv parisi», M.Yu.Lermontovning «Bel», M.Gorkiyning «Chelkash» asarlarini oʻzbek tiliga oʻgirdi. Gorkiy va Mayakovskiy uning sheʼriy ijodiga katta taʼsir koʻrsatgan.
Xulosa
Hamid Olimjon XX asr oʻzbek sheʼriyatida zamonaviylikni kengroq ochib bergan shoir sifatida tanilgan.
Izohlar
0Hozircha izoh yoʻq — birinchi boʻlib fikr bildiring!

