Ҳамид Олимжон

Ҳамид Олимжон – ўзбек шоири, драматург ва адабий танқидчи бўлиб, ХХ аср ўзбек шеъриятининг йирик намояндаларидан бири ҳисобланади.
Ҳаёти ва болалиги
Ҳамид Олимжон Жиззахда туғилган. Унинг тўлиқ исми Ҳамид Олимжон Азимов сифатида қайд этилади. Шоир ёшлигидан онаси Комила ва бобоси Мулла Азимдан халқ эртаклари, достонлари ва қўшиқларини тинглаб ўсди. Шу муҳит унинг кейинги ижодида фолклорга бўлган қизиқишнинг асосини ташкил этди. У ёзувчи сифатида фолклор йўналишида ҳам тўпловчи, ҳам тадқиқотчи сифатида фаолият юритди.
Таълим йўли
1918-йилда Ҳамид Олимжон Жиззахда очилган ўрта мактабга, яъни ҳали тўлиқ шаклланмаган таълим муассасасига топширди. Кейинчалик у таълимни давом эттириш учун Самарқандга кетди. Самарқандда аввал билим юртида, сўнгра университетда ўқиди. Шоир 1928–1931-йилларда Самарқанддаги ўзбек педагогика академиясида таҳсил олган.
Илк шеърий тўплами
Ҳамид Олимжоннинг илк шеърий тўплами «Баҳор» номи билан нашр этилган. Кўп йиллардан кейин Ойбек шоирнинг ижодига бағишланган мақоласида тўплам номининг рамзийлигига эътибор қаратди. Унинг фикрича, «Баҳор» тўплами шоир ижодининг баҳор палласида чиққан. Тўпламнинг кайфияти ҳам номига мос: кўтаринкилик ва ҳаёлийлик устун.
Олимжоннинг Тошкентга келиши унинг ҳаётида янги ва муҳим босқич бўлди. Шоир Уйғун хотираларида ўша даврнинг қийинчиликларини шундай эслайди: қоғоз танқис эди, шунинг учун улар нашриётлардан олган узун қоғоз бўлакларига ёзар эдилар.
Журналистика ва адабий фаолият
Ҳамид Олимжон газета ва журналларда журналист ҳамда муҳаррир сифатида фаол ишлади. Шу билан бирга, адабий ижодини ҳам давом эттирди. 1930-йилларда у халқ бахшилари ижросидаги «Ойгул ва Бахтиёр», «Семурғ» каби достонлардан илҳомланиб, йирик асарлар ёзди.
Жамоат лавозими
- 1939-йил Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг масъул котиби этиб тайинланди.
- Ушбу лавозимни 1944-йилги автоҳалокатга қадар эгаллади.
Асосий асарлари
Шоирнинг шеърий истеъдоди бир қатор достонларида яққол намоён бўлди: «Семурғ» (1939), «Ойгул ва Бахтиёр» (1938), «Диёр» (1939), «Бахт» (1940). Унинг энг сара асари «Зайнаб ва Омон» достони ҳисобланади (1938). Бу асарда 30-йиллар ўзбек шеъриятининг хусусиятлари бир-бирига боғланган.
Уруш йиллари ижоди
Фашист Германияси билан бўлган уруш йилларида Ҳамид Олимжон бир неча муҳим асар яратди:
- «Қуролни қўлга ол» (1942) – шеърий тўплам;
- «Муқанна» (1942–1943) – тарихий драма;
- «Роксананинг кўз ёшлари» (1944) – достон.
Адабиётшунослик ва танқидчилик
Ҳамид Олимжоннинг адабиётшуносликка оид мақолаларида ўзбек мумтоз ва замонавий адабиёти муаммолари кўтарилган. Шунингдек, у адабиёт билан фолклор, рус ва ўзбек адабиёти ўртасидаги алоқаларни таҳлил қилган. Ушбу мақолалар жумласига қуйидагилар киради:
- «Муҳаммад Амин Муқимий» (1938);
- «Навоийнинг «Фарҳод ва Ширин» достони ҳақида» (1939);
- «Навоий ва бизнинг давримиз» (1940);
- «Салом, Пушкин!» (1937);
- «Толстой ва ўзбек халқи» (1938).
Таржимонлик фаолияти
Ҳамид Олимжон жаҳон адабиётидан ҳам асарлар таржима қилган. У А.С.Пушкиннинг «Кавказ асираси» ва «Сув париси», М.Ю.Лермонтовнинг «Бел», М.Горкийнинг «Челкаш» асарларини ўзбек тилига ўгирди. Горкий ва Маяковский унинг шеърий ижодига катта таъсир кўрсатган.
Хулоса
Ҳамид Олимжон ХХ аср ўзбек шеъриятида замонавийликни кенгроқ очиб берган шоир сифатида танилган.
Изоҳлар
0Ҳозирча изоҳ йўқ — биринчи бўлиб фикр билдиринг!

